Sisli Bilgi Durağı Yazılar

Güç, İktidar ve Bitkisel Metaforlar: At Kuyruğu Kırkkilit Otu Üzerine Siyasal Bir Okuma Toplumsal düzeni, iktidar ilişkilerini ve yurttaşlık kavramını incelerken çoğu zaman metaforlar, tarihî örnekler veya doğal imgeler üzerinden düşünmek, siyaseti daha anlaşılır kılar. At kuyruğu kırkkilit otu, botanik dünyasında kendine has özellikleriyle bilinir; kökleri derinlere uzanır, zor koşullara karşı dirençlidir ve çevresine uyum sağlar. Peki bu bitki, siyaset bilimi çerçevesinde bize ne anlatabilir? Güç ilişkilerini, ideolojileri ve yurttaşlık pratiklerini analiz ederken, bitkisel bir metafor olarak ele almak düşündürücü olabilir: tıpkı kırkkilit otu gibi kurumlar da köklü, dirençli ve bazen görünmez yollarla toplumsal düzeni şekillendirir. İktidar ve Meşruiyetin Bitkisel…

Dumu sayfasına hoş geldiniz! “İlk Türk İslam eserleri hangi devlet döneminde yazılmıştır” hakkında hazırladığımız bu özel içeriğin tadını çıkarın. Bugün “İlk Türk İslam eserleri hangi devlet döneminde yazılmıştır” üzerine güzel bir yolculuk yaptık. Dumu ile daha fazla içerik için takipte kalın! İslam Mimarisinde Dinin Etkisiyle Ortaya Çıkan İlk Yapının Adı Nedir? Selam arkadaşlar, bugün size uzun zamandır kafamda dolanan bir konuyu anlatmak istiyorum: İslam mimarisinde dinin etkisiyle ortaya çıkan ilk yapının adı nedir? Biliyorsunuz ben Bursa’da yaşıyorum, işim gereği hem Türkiye’yi hem de dünyayı takip ediyorum, dolayısıyla bu konuyu hem yerel hem de küresel açıdan ele almak istedim. Hadi başlayalım.…

Ankara’da Bir Akşam ve “Murat Övüç evleniyor mu?” Sorusu Ankara’da akşamlar genelde sessizdir. Kızılay’dan eve dönerken kulaklıklarımda bir yandan ekonomi podcast’leri çalarken, diğer yandan insanların gündelik konuşmalarını yakalarım. Son zamanlarda yakaladığım en garip cümlelerden biri şuydu: “Murat Övüç evleniyor mu?” Bu soruyu ilk duyduğumda durup kaldım. Çünkü bu tarz sorular genelde veri setlerinde karşıma çıkmaz. Ekonomi okumuş, günlerini grafiklerle, tablolarla, davranış kalıplarıyla geçiren biri olarak, “evleniyor mu” sorusu bana hep belirsizliğin sosyolojik tarafını hatırlatır. Ama bu kez farklıydı. Çünkü konu Murat Övüç olunca, mesele sadece bir evlilik ihtimali olmaktan çıkıp, kitle davranışına dönüşüyordu. Sosyal Medyada “Murat Övüç evleniyor mu?” Dalgalanması…

Defter Neyle Ölçülür? Bir Nesneden Fazlasını Anlamaya Çalışmak Bir defteri elimize aldığımızda çoğu zaman ilk sorduğumuz soru basittir: Kaç sayfa? Boyutu nedir? Kalınlığı ne kadardır? Ağırlığı kaç gramdır? Cetvel, terazi veya sayılar bize bu soruların cevaplarını verir. Fakat başka bir soru zihnimizin sessiz bir köşesinde belirir: Bir defteri gerçekten ölçen şey yalnızca uzunluğu, genişliği ve ağırlığı mıdır? Bir defterin kapağını açtığımızda içinde yalnızca boş sayfalar mı vardır, yoksa henüz yazılmamış düşünceler, hatırlanmamış anılar ve kurulmamış cümleler de mi saklıdır? Aynı marka, aynı boyut ve aynı ağırlıktaki iki defterden biri bir öğrencinin yıllarca sakladığı hayallerle, diğeri bir araştırmacının keşif notlarıyla doluysa,…

Kökteş Kök Örnekleri Nelerdir? Kelimelerin Derin Bağlantısını Anlamak Sevgili Dumu takipçileri, bugünkü yazımızda “Kökteş kök örnekleri nelerdir” konusuna odaklanıyoruz. Türkçede bazı kelimeler vardır; ilk bakışta birbirinden tamamen farklı görünür ama aslında aynı kökten doğmuşlardır. İşte bu kelimeler, dilimizin geçmişten bugüne nasıl geliştiğini anlamamız açısından oldukça önemlidir. “Kökteş kök örnekleri nelerdir?” sorusu da tam olarak bu noktada karşımıza çıkar. Bir kelimenin farklı anlamlara sahip yeni kelimeler oluştururken aynı kökten gelmesi, Türkçenin ne kadar zengin ve esnek bir yapıya sahip olduğunu gösterir. Günlük hayatta kullandığımız pek çok kelimenin arkasında böyle bir bağlantı olduğunu çoğu zaman fark etmeyiz. Mesela sabah işe giderken “yazı…

Avret Yerine Dokununca Abdest Bozulur mu? Psikolojik Bir Mercekten İnanç, Kaygı ve İnsan Zihni İnsan davranışlarının ardındaki görünmeyen süreçleri düşündüğümde, beni en çok etkileyen konulardan biri küçük görünen bir davranışın zihinde nasıl büyük anlamlara dönüşebildiğidir. Bir insanın “Avret yerine dokununca abdest bozulur mu?” sorusunu sorması, yalnızca dini bir hükmü öğrenme isteği değildir; aynı zamanda belirsizlikle baş etme, doğru davranma arzusu, hata yapma korkusu ve içsel huzuru koruma çabasıyla da ilgilidir. Bazen bir davranış fiziksel olarak çok kısa sürer, ancak zihinsel etkisi uzun olabilir. Bir kişi elinin yanlışlıkla bedeninin belirli bir bölgesine temas ettiğini fark ettiğinde, aklından birçok düşünce geçebilir: “Acaba…

TL Neden Değersiz? Pedagojik Bir Bakışla Ekonomiyi, Öğrenmeyi ve Toplumsal Dönüşümü Anlamak Öğrenme, yalnızca bir bilgiyi ezberlemek ya da bir sınavı geçmek için kullanılan bir araç değildir. İnsan, öğrendikçe dünyayı farklı görmeye, olaylar arasındaki bağlantıları kurmaya ve kendi yaşamındaki seçimleri daha bilinçli yapmaya başlar. Bazen tek bir soru, yıllarca süren düşünme biçimlerini değiştirebilir. “Neden bazı ülkelerin parası güçlü, bazı ülkelerin parası zayıf?” sorusu da aslında yalnızca ekonomiyle ilgili değildir; tarih, toplum, eğitim, üretim, teknoloji ve insan davranışlarıyla yakından ilişkilidir. “TL neden değersiz?” sorusu çoğu zaman yalnızca döviz kurları üzerinden tartışılır. Ancak bu konuya pedagojik açıdan baktığımızda, bir ülkenin para biriminin…

Hisse Neye Göre Artar Azalır? Toplum, İnsan Davranışı ve Piyasa Arasındaki Görünmez Bağlar Bazen bir hisse senedinin birkaç saat içinde yükseldiğini, başka bir gün aynı hızla değer kaybettiğini izleriz. Ekrandaki rakamlar bize yalnızca ekonomik bir hareket gibi görünür; ancak o rakamların arkasında insanların korkuları, umutları, beklentileri, alışkanlıkları ve birbirleriyle kurdukları ilişkiler vardır. Toplumların nasıl düşündüğünü, hangi değerlere önem verdiğini ve belirsizlik karşısında nasıl davrandığını anlamaya çalıştığımda, borsanın yalnızca finansal bir alan olmadığını; aynı zamanda güçlü bir toplumsal laboratuvar olduğunu fark ediyorum. Bir kişinin “Bu hisse yükselecek mi?” sorusu aslında sadece şirket bilançosuyla ilgili değildir. Bu soru aynı zamanda “İnsanlar geleceğe…

BMW Kasa Kodlarında Rakamların Anlamları Nelerdir? BMW’nin Gizli Dilini Çözmek Bir otomobilin arkasında yazan küçük rakamlar bazen büyük hikâyeler anlatır. Bir gün bir BMW’nin bagaj kapağındaki “320i” yazısına bakıp “Acaba bu rakamlar neyi ifade ediyor?” diye düşündünüz mü? Belki ikinci el ilanlarında “E46 kasa”, “F30 kasa”, “G20 kasa” gibi ifadeler gördünüz ve bu harf ile rakamların neden bu kadar önemli olduğunu merak ettiniz. Aslında BMW dünyasında kasa kodları ve model isimleri, sadece teknik bir sınıflandırma değildir. Bunlar markanın mühendislik geçmişini, motor teknolojilerindeki değişimi, tasarım anlayışını ve otomobil kültüründeki dönüşümü anlatan birer kimlik kartıdır. Bir BMW tutkunu için BMW kasa kodlarında…

Çok Sevilen Kişiye Ne Denir? Kalplerde Yer Eden İnsanların Eğlenceli Sözlüğü Bazı insanlar vardır, daha odaya girerken ortamın havası değişir. Kimse “Aaa geldi, şimdi kesin eğleneceğiz” diye yüksek sesle ilan etmez ama herkesin yüzünde küçük bir gülümseme belirir. İşte o kişiler, hayatın gizli neşe kaynaklarıdır. Peki, Çok sevilen kişiye ne denir? sorusunun cevabı sadece birkaç kelimeden mi ibarettir? Aslında değil. Çünkü çok sevilen insan dediğimiz kişiler tek bir sıfata sığmaz. Onlara “tatlı insan”, “can dost”, “gönül insanı”, “sevilen biri” ya da “iyi kalpli kişi” denebilir. Ama bazen kelimeler yetersiz kalır. Çünkü bazı insanların bıraktığı etki, söyledikleri bir cümleden veya yaptıkları…